جدول تطابق گریدهای رایج (بر اساس منابع معتبر) :

جدول تطابق گریدهای رایج (بر اساس منابع معتبر) :

• بازدید:4
• کامنت:0
• شنبه, 06 تیر 1405

مقدمه

در بازار جهانی فولاد، با انبوهی از استانداردها و نام‌گذاری‌های مختلف برای گریدهای ورق استیل مواجه هستیم. از AISI و ASTM آمریکایی گرفته تا DIN آلمانی، JIS ژاپنی و BS بریتانیایی، هرکدام سیستم خاص خود را دارند . این تنوع، انتخاب ماده اولیه مناسب برای پروژه را به چالشی جدی تبدیل می‌کند. هدف این مقاله، روشن کردن مسیر معادل‌یابی گریدها و ارائه راهنمایی عملی برای انتخاب بهترین گزینه است.

چرا معادل‌یابی گریدها مهم است؟

درک تطابق گریدها، کلید موفقیت در تأمین مواد اولیه از منابع بین‌المللی است. وقتی یک مهندس در ایران، گرید AISI 304 را برای ساخت یک قطعه صنعتی مشخص می‌کند، تأمین‌کننده ممکن است گرید SUS304 (طبق استاندارد ژاپن) یا 1.4301 (طبق استاندارد آلمان) را پیشنهاد دهد . اگرچه این گریدها معادل‌های نزدیکی هستند، اما هیچ‌گاه کاملاً یکسان نیستند و تفاوت‌های کوچک در ترکیب شیمیایی یا خواص مکانیکی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر عملکرد نهایی داشته باشد .

آشنایی با سیستم‌های اصلی نام‌گذاری

سیستم آمریکایی (AISI/SAE و ASTM): معروف‌ترین سیستم، از اعداد سه‌رقمی مانند ۳۰۴ و ۳۱۶ استفاده می‌کند. سری ۳۰۰ نشان‌دهنده فولادهای آستنیتی (غیرمغناطیسی) است . استانداردهای ASTM مانند A240 مشخصات فنی ورق‌ها را تعیین می‌کنند .

سیستم آلمانی (DIN و Werkstoff Nr.): دو روش نام‌گذاری دارد: نام نمادین مثل X5CrNi18-10 و شماره ماده (Material Number) با پیش‌وند 1. مانند 1.4301 .

سیستم ژاپنی (JIS): گریدها با پیش‌وند SUS مشخص می‌شوند، مانند SUS304 و SUS316 .

سایر سیستم‌ها: استانداردهای بریتانیا (BS)، فرانسه (AFNOR)، ایتالیا (UNI) و سوئد (SIS) هرکدام نام‌گذاری خاص خود را دارند .

جدول تطابق گریدهای رایج (بر اساس منابع معتبر) :

نکات کلیدی در انتخاب و معادل‌یابی گریدها

۱. تنها به نام گرید بسنده نکنید!
بسیاری از خریداران اشتباه رایج مقایسه صرفاً بر اساس نام گرید را مرتکب می‌شوند. به‌عنوان مثال، گرید 304 در استاندارد ASTM با SUS304 در JIS و 1.4301 در DIN معادل‌سازی می‌شود، اما محدوده دقیق ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی ممکن است با هم تفاوت داشته باشد . همیشه برگه مشخصات فنی (Mill Test Certificate) را بررسی کنید.

۲. به خواص مکانیکی و شکل محصول توجه کنید
استانداردهای مختلف، خواص مکانیکی مانند استحکام تسلیم و کششی را بر اساس روش‌های آزمون خود تعریف می‌کنند . همچنین، استاندارد ASTM اغلب بر اساس شکل محصول (ورق، لوله، میلگرد) دسته‌بندی می‌شود، در حالی که استاندارد EN رویکرد جامع‌تری دارد . برای مثال، ASTM A240 برای ورق‌ها و ASTM A312 برای لوله‌ها کاربرد دارد .

۳. تأثیر ترکیب شیمیایی بر عملکرد نهایی را در نظر بگیرید
تفاوت در درصد عناصر آلیاژی می‌تواند تأثیر مستقیم بر مقاومت به خوردگی، جوش‌پذیری و شکل‌پذیری داشته باشد.

مقاومت به خوردگی: گرید 316 با داشتن مولیبدن (Mo)، مقاومت بسیار بالاتری در محیط‌های کلریدی (مانند آب دریا) نسبت به 304 دارد . برای محیط‌های بسیار خورنده، گریدهای داپلکس یا سوپر آستنیتی با عدد PRE (Pitting Resistance Equivalent) بالاتر انتخاب می‌شوند .

قابلیت ماشین‌کاری: گرید 303 با افزودن گوگرد، ماشین‌کاری عالی دارد، اما این عنصر باعث کاهش جوش‌پذیری و مقاومت به خوردگی می‌شود . بنابراین برای محیط‌های دریایی یا کاربردهای جوشکاری مناسب نیست .

۴. مراقب جایگزینی‌های اقتصادی باشید
در برخی موارد، گریدهای سری ۲۰۰ (مثل 201) به‌عنوان جایگزین ارزان‌تر برای سری ۳۰۰ (مثل 304) پیشنهاد می‌شوند. اگرچه این گریدها با جایگزینی بخشی از نیکل با منگنز تولید می‌شوند، اما مقاومت به خوردگی و جوش‌پذیری کمتری دارند و ممکن است برای کاربردهای حساس مانند صنایع غذایی و دارویی مناسب نباشند .

جمع‌بندی: مراحل انتخاب هوشمندانه

۱. نیاز پروژه را دقیقاً مشخص کنید: محیط کار (کلرید، اسید، دما)، روش ساخت (جوشکاری، ماشین‌کاری، فرم‌دهی) و خواص مکانیکی موردنیاز را تعیین کنید .
۲. یک استاندارد مرجع انتخاب کنید: در درخواست خرید (RFQ) خود، یک استاندارد اصلی (مثلاً ASTM A240) را مشخص کنید تا ابهام از بین برود .
۳. از جداول تطابق به‌عنوان راهنما استفاده کنید: جداول مشابه جدول ارائه‌شده در این مقاله، نقطه شروع خوبی برای یافتن معادل‌ها هستند.
۴. برگه مشخصات فنی (MTC) را بررسی کنید: قبل از تأیید نهایی، ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی را با نیاز خود مطابقت دهید .

با رعایت این نکات، می‌توانید از دامِ مقایسه‌های سطحی فرار کرده و با اطمینان، بهترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین گرید ورق استیل را برای پروژه خود انتخاب کنید.