سه سناریو پیش روی ورق استیل تا پایان ۱۴۰۵

سه سناریو پیش روی ورق استیل تا پایان ۱۴۰۵

• بازدید:13
• کامنت:0
• چهار شنبه, 29 مهر 1405

مقدمه

قیمت ورق استیل ۳۰۴ در ایران در نیمه مهر ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون و ۲۸۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم رسید؛ رشدی ۵۲.۴ درصدی نسبت به شهریور که تقریباً سه برابر رشد نرخ دلار در همان بازه بود . این واگرایی، یک پرسش ساده را پیش می‌کشد: اگر نیکل جهانی ارزان است و دلار تنها ۱۸ درصد رشد کرده، چه چیزی استیل را به این نقطه رسانده؟ پاسخ را نباید در یک متغیر جست‌وجو کرد، بلکه در تعامل سه متغیر کلیدی نهفته است: تنگه هرمز، نرخ دلار، و موجودی انبارها. هر کدام از این سه، به تنهایی قادر به توضیح جهش نیستند، اما ترکیب آن‌ها چارچوبی برای برآورد مسیر قیمت تا پایان ۱۴۰۵ فراهم می‌کند.

متغیر اول: تنگه هرمز و اصطکاک لجستیک

فولاد ضدزنگ در ایران تقریباً به‌طور کامل وارداتی است و چین اصلی‌ترین مبدأ تأمین آن محسوب می‌شود. بنابراین وضعیت مسیرهای دریایی، مستقیماً بر هزینه تمام‌شده اثر می‌گذارد. اختلال در تردد از تنگه هرمز در سال ۱۴۰۵ یکی از پنج نقطه عطف بازار در چهار سال اخیر ارزیابی شده است . داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تعداد کشتی‌های عبوری از این آبراه در برخی روزها به پایین‌ترین سطح در بیش از دو ماه گذشته رسیده و حملات به شناورها به بالاترین میزان از زمان آغاز درگیری‌ها افزایش یافته است . همزمان، اتحادیه افسران دریانوردی فرانسه هشدار داده که یافتن داوطلب برای عبور از این مسیر به‌شدت دشوار شده است .

اثر این وضعیت بر قیمت استیل در دو مرحله ظاهر شد: نخست تأخیر در حمل، افزایش کرایه و هزینه بیمه، قیمت را سریع‌تر از دلار بالا برد؛ سپس در شهریور، جهش عمدتاً بازتاب افت ریال بود. اما در مهر، استیل دوباره از دلار جدا شد؛ الگویی که به اسفند ۱۴۰۱ شباهت دارد، زمانی که عرضه و موجودی، نه نرخ ارز، محرک اصلی بود . نکته حیاتی این است که این اصطکاک یک شوک گذرا نیست که با گذشت زمان تخلیه شود. تا زمانی که ریسک امنیتی در مسیر دریایی وجود دارد، هزینه بیمه و کرایه در سطح بالا باقی می‌ماند و هر هفته تداوم وضعیت، فشار صعودی جدیدی بر قیمت وارد می‌کند.

متغیر دوم: نرخ دلار و رابطه غیرخطی

دلار بازار آزاد در روزهای پایانی مهر ۱۴۰۵ در محدوده ۲۶۴ تا ۲۶۶ هزار تومان نوسان می‌کرد . در حالت عادی، هر ۱۰ درصد افزایش دلار می‌تواند بین ۸ تا ۱۲ درصد قیمت ورق را بالا ببرد. اما تجربه مهر نشان داد که این رابطه در شرایط اختلال عرضه خطی نیست. اگر جهش ۵۲.۴ درصدی استیل صرفاً بازتاب افت ریال بود، طلا و دلار نیز باید به همان نسبت رشد می‌کردند؛ اما رشد طلا در همین ماه حدود ۱۲ درصد و رشد دلار حدود ۱۸ درصد بود . این واگرایی سه‌برابری نشان می‌دهد که بازار استیل در حال قیمت‌گذاری ریسکی است که در بازار ارز و طلا بازتاب نیافته است: ریسک تأمین فیزیکی. بنابراین، نرخ دلار در ماه‌های آینده یک سقف و کف برای قیمت استیل تعیین می‌کند، اما مسیر دقیق را عرضه فیزیکی مشخص می‌کند.

متغیر سوم: موجودی انبارها و آستانه جهش

موجودی انبارها تاکنون مانع از کمبود گسترده شده است، اما روند کاهشی آن ادامه دارد. در چنین شرایطی، بازار به مرحله‌ای نزدیک می‌شود که در آن «کالا وجود دارد، اما کالای خاص مورد نیاز تولیدکننده وجود ندارد». این تمایز حیاتی است: کمبود یک گرید یا ضخامت مشخص می‌تواند قیمت آن را به‌طور نامتناسبی بالا ببرد، حتی اگر بازار به‌طور کلی خالی نباشد. گزارش‌های تحلیلی تأکید می‌کنند که ارز و قیمت جهانی فقط چارچوب کلی قیمت را تعیین می‌کنند و قیمت نهایی را میزان عرضه فیزیکی و موجودی انبارها می‌سازد . هرچه موجودی به سطوح بحرانی‌تر نزدیک شود، آستانه جهش قیمت پایین‌تر می‌آید و حتی بدون تغییر محسوس نرخ ارز، قیمت می‌تواند حرکت صعودی جدیدی آغاز کند.

سه سناریو پیش روی ورق استیل تا پایان ۱۴۰۵

سناریوی پایه (تداوم تنش بدون تشدید): تنگه هرمز همچنان پرریسک اما قابل تردد است، دلار با نوسان محدود در محدوده فعلی حرکت می‌کند، و موجودی انبارها به تدریج کاهش می‌یابد بدون آنکه به صفر برسد. در این حالت، قیمت از سطح ۱.۲۸ میلیون تومان با شیب ملایم اما پیوسته افزایش می‌یابد و تا پایان سال به محدوده ۱.۵ تا ۱.۶ میلیون تومان می‌رسد. این سناریو محتمل‌ترین به نظر می‌رسد، زیرا نه نشانه‌ای از گشایش کامل در مسیرهای دریایی دیده می‌شود و نه تشدید نظامی قطعی.

سناریوی تشدید (اختلال گسترده‌تر یا جهش ارزی): اگر تنگه هرمز برای مدت طولانی‌تری مسدود یا تردد به شدت محدود شود، یا اگر دلار به دلیل تحولات سیاسی-نظامی جهش قابل توجهی تجربه کند، فشار صعودی چندلایه می‌شود. در این حالت، قیمت می‌تواند از ۱.۸ میلیون تومان عبور کند و در صورت ترکیب با کاهش شدید موجودی انبارها، به سمت ۲ میلیون تومان نیز حرکت کند. تجربه اسفند ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که در چنین شرایطی، قیمت استیل می‌تواند در یک ماه بیش از ۵۰ درصد رشد کند .

سناریوی آرامش نسبی (گشایش محدود در مسیرهای دریایی): اگر تنش تنگه هرمز کاهش یابد و محموله‌های جدید به بنادر برسند، فشار عرضه تا حدی تخلیه می‌شود. با این حال، حتی در این حالت بازگشت کامل قیمت به سطح قبل از مهر بعید است، زیرا هزینه‌های حمل و بیمه همچنان بالا خواهد بود و موجودی انبارها نیاز به بازسازی دارد. قیمت در این سناریو احتمالاً در محدوده ۱.۱ تا ۱.۲ میلیون تومان تثبیت می‌شود—پایین‌تر از سطح فعلی، اما همچنان بالاتر از شهریور.

جمع‌بندی

مسیر قیمت ورق استیل ۳۰۴ تا پایان ۱۴۰۵ را نمی‌توان با تکیه بر یک متغیر پیش‌بینی کرد. تنگه هرمز هزینه ورود را تعیین می‌کند، دلار چارچوب ریالی را می‌سازد، و موجودی انبارها سرعت و شدت حرکت را کنترل می‌کند. سناریوی پایه—حرکت تدریجی به سمت ۱.۵ تا ۱.۶ میلیون تومان—محتمل‌ترین به نظر می‌رسد، اما سناریوی تشدید، با عبور از ۱.۸ میلیون، ریسکی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. برای فعالان بازار و صنایع پایین‌دستی، آماده‌سازی برای هر دو سناریو ضروری است، زیرا در هر حال، بازگشت به قیمت‌های پیش از مهر ۱۴۰۵ در افق چندماهه بعید به نظر می‌رسد.